Trzy rodzaje podpisu elektronicznego według eIDAS
- Zwykły podpis elektroniczny: dowolne dane w postaci elektronicznej dołączone do dokumentu, którymi podpisujący się podpisuje.
- Zaawansowany podpis elektroniczny: podpis, który spełnia cztery dodatkowe wymagania, opisane niżej.
- Kwalifikowany podpis elektroniczny: podpis zaawansowany, złożony w kwalifikowanym urządzeniu do podpisu i oparty na certyfikacie kwalifikowanym.
Każdy kolejny szczebel zawiera poprzedni. Podpis kwalifikowany jest więc zawsze także podpisem zaawansowanym, ale nie odwrotnie.
Cztery wymagania podpisu zaawansowanego
Zgodnie z art. 26 eIDAS zaawansowany podpis elektroniczny:
- jest unikalnie przyporządkowany podpisującemu,
- umożliwia ustalenie tożsamości podpisującego,
- jest składany przy użyciu danych, których podpisujący może użyć z wysokim poziomem pewności pod swoją wyłączną kontrolą,
- jest powiązany z podpisanymi danymi w taki sposób, że każda późniejsza zmiana danych jest rozpoznawalna.
W praktyce oznacza to podpis kryptograficzny oparty na parze kluczy i certyfikacie, podobnie jak przy podpisie kwalifikowanym, tylko bez wymagań co do urządzenia i dostawcy.
Gdzie spotkasz podpis zaawansowany
- Podpis osobisty w e-dowodzie, który opisujemy w artykule podpis osobisty a kwalifikowany.
- Podpisy w części platform do obiegu dokumentów, które potwierdzają tożsamość na przykład przez bankowość elektroniczną.
- Podpisy oparte na certyfikatach niekwalifikowanych, wydawanych wewnątrz firmy albo przez dostawców, którzy nie mają statusu kwalifikowanego.
Czym różni się od podpisu kwalifikowanego
| Cecha | Podpis zaawansowany | Podpis kwalifikowany |
|---|---|---|
| Certyfikat | dowolny, także niekwalifikowany | kwalifikowany, od dostawcy z listy TSL |
| Urządzenie do podpisu | dowolne | kwalifikowane urządzenie QSCD |
| Potwierdzenie tożsamości | zależne od wystawcy | według zasad eIDAS, nadzorowane |
| Skutek prawny | nie można go odrzucić tylko dlatego, że jest elektroniczny | równoważny podpisowi własnoręcznemu |
| Forma pisemna w Polsce | nie | tak, art. 78(1) Kodeksu cywilnego |
| Uznanie w innych państwach UE | zależne od odbiorcy | obowiązkowe |
Kiedy podpis zaawansowany wystarczy
- Umowy, dla których prawo nie przewiduje szczególnej formy, a strony jej nie zastrzegły.
- Dokumenty wewnętrzne firmy: akceptacje, protokoły, polecenia.
- Sprawy urzędowe, w których przepisy dopuszczają podpis osobisty albo zaufany.
- Dokumenty, przy których wystarczy forma dokumentowa.
W tych przypadkach podpis zaawansowany daje lepszy dowód niż zwykły, bo wykrywa zmiany i wskazuje osobę.
Kiedy trzeba podpisu kwalifikowanego
- Czynności wymagające formy pisemnej, w tym aneksy do umów z klauzulą formy pisemnej pod rygorem nieważności.
- Oferty w zamówieniach publicznych o wartości od progów unijnych i wszędzie tam, gdzie zamawiający wymaga podpisu kwalifikowanego.
- Dokumenty dla odbiorców w innych państwach UE, którzy muszą uznać podpis bez dodatkowych pytań.
- Sytuacje, w których nie chcesz dowodzić w sporze, kto i co podpisał.
O tym, jak to wygląda w umowach między firmami, piszemy w artykule podpis niekwalifikowany a kwalifikowany.
Jak rozpoznać rodzaj podpisu w pliku
Rodzaj podpisu odczytasz z certyfikatu dołączonego do podpisu. Certyfikat kwalifikowany ma oznaczenia qcStatements i politykę certyfikatu dla kwalifikowanego podpisu, a jego wystawca jest na liście TSL. Sprawdzisz to w naszym narzędziu sprawdzanie podpisu elektronicznego, które pokazuje, czy podpis ma oznaczenia kwalifikowanego certyfikatu.
Podsumowanie
Zaawansowany podpis elektroniczny jest solidnym narzędziem do dokumentów, które nie wymagają formy pisemnej. Tam, gdzie liczy się równoważność z podpisem własnoręcznym, w umowach, przetargach i dokumentach dla urzędów w całej Unii, potrzebny jest kwalifikowany podpis elektroniczny. W abonamencie KwalifikowanyPodpis masz go na telefonie i komputerze, bez czytnika.
Ten artykuł ma charakter informacyjny. W konkretnej sprawie skonsultuj się z prawnikiem.